Kediler duygularını sözcüklerle anlatamaz ama sesleri ve beden diliyle oldukça açık konuşur. Miyavlama çoğu zaman bir istek, mırlama genellikle bir rahatlık işaretidir. Hırlama ise bambaşka bir mesaj taşır: “Yeter, daha fazla yaklaşma.” Kedisi ilk kez hırlayan birçok kişi endişelenir ya da alınır; oysa bu ses bir saldırganlık ilanı değil, çoğunlukla bir uyarıdır ve doğru okunduğunda kedinizle ilişkinizi güçlendirir.
Kediler Neden Hırlar?
Hırlama, boğazın derininden gelen alçak ve titreşimli bir sestir; çoğu zaman tıslama, geriye yatmış kulaklar, kabarmış tüyler, sert sallanan kuyruk ve genişlemiş göz bebekleri eşlik eder. Kedi neden hırlar sorusunun tek bir yanıtı yoktur, ancak nedenler birkaç başlıkta toplanabilir:
- Korku ve tehdit algısı: En yaygın nedendir. Yabancı bir misafir, ani bir gürültü, veteriner muayenesi ya da taşıma çantası kediyi köşeye sıkışmış hissettirebilir. Hırlayarak aradaki mesafeyi korumaya çalışır.
- Ağrı ve rahatsızlık: Normalde sakin olan bir kedi belirli bir yerine dokunulduğunda hırlıyorsa orada bir ağrı olabilir. Diş sorunları, eklem ağrıları, yaralanmalar ve iç hastalıklar bu davranışı tetikleyebilir.
- Bölge savunması: Kediler alanlarına düşkündür. Eve yeni gelen bir kedi ya da köpek, hatta pencerenin önünden geçen yabancı bir kedi hırlamaya yol açabilir.
- Kaynak koruma: Mama kabı, sevdiği oyuncak ya da yattığı yer tehdit altında gibi göründüğünde hırlayabilir. Sokakta büyümüş ya da geçmişte aç kalmış kedilerde daha sık görülür.
- Aşırı uyarılma: Bazı kediler uzun süre sevilmekten bunalır. Önce kuyruk ucu oynamaya, deri seğirmeye başlar; işaretler dikkate alınmazsa hırlama gelir.
- Yönlendirilmiş öfke: Ulaşamadığı bir şeye, örneğin camın ardındaki kuşa ya da kediye sinirlenen kedi, tepkisini o an yanındaki kişiye yöneltebilir.
- Annelik içgüdüsü: Yavrularını koruyan anne kediler yaklaşanlara karşı son derece hassastır.
Kısacası kedi hırlaması neden olur diye düşündüğünüzde, sesin kendisinden çok o anda ortamda ne olduğuna bakmak gerekir.
Kedi Hırladığında Ne Yapmalı?
- Durun ve geri çekilin. Hırlama bir uyarıdır; üzerine gitmek tırmalama ya da ısırıkla sonuçlanabilir.
- Kediyi cezalandırmayın, bağırmayın. Ceza korkuyu artırır ve kediye uyarı vermeden saldırmayı öğretebilir.
- Kaçabileceği, saklanabileceği sakin bir alan bırakın ve kendi kendine yatışmasını bekleyin.
- Tetikleyiciyi bulmaya çalışın: yeni bir hayvan, taşınma, misafir, farklı bir koku ya da değişen bir rutin olabilir.
- Davranış aniden başladıysa, sıklaştıysa ya da iştahsızlık, saklanma, topallama gibi belirtiler eşlik ediyorsa veteriner hekime başvurun. Ani davranış değişikliklerinin arkasında çoğu zaman sağlık sorunu vardır.
Kediler Uyurken Neden Hırlar?
Kediler uyurken neden hırlar sorusunda önce neyin kastedildiğini ayırmak gerekir, çünkü günlük dilde iki farklı ses “hırlama” diye anılır.
Birincisi rüyayla ilgili seslerdir. Kediler de insanlar gibi uykunun hareketli evresini yaşar. Bu sırada bıyıklar ve patiler seğirir, kuyruk oynar, kedi hafifçe mırıldanabilir, hatta kısa süreli hırlayabilir. Büyük olasılıkla gün içinde yaşadıklarını uykusunda işliyordur. Bu durum normaldir; kediyi uyandırmaya gerek yoktur. Ansızın uyandırılan kedi irkilip pati atabilir.
İkincisi hırıltılı solunumdur. Uyurken duyduğunuz ses horlamaya ya da hışırtıya benziyorsa bu çoğu zaman uyku pozisyonundan kaynaklanır. İran ve Exotic Shorthair gibi basık burunlu ırklarda ve kilolu kedilerde daha sık duyulur. Ancak hırıltı yeni başladıysa, kedi uyanıkken de sürüyorsa, burun akıntısı, öksürük, hapşırma, ağzı açık soluma ya da hâlsizlik varsa bir solunum yolu sorununun işareti olabilir ve veteriner muayenesi gerekir.
Bir de uykusunda rahatsız edilen kedinin hırlaması vardır. Derin uykudayken dokunulan ya da kucağa alınmak istenen kedi irkilerek tepki verebilir. Bu durum yaşlı, işitmesi azalmış veya eklem ağrısı çeken kedilerde daha belirgindir. Çocuklara, uyuyan kediye dokunmamaları gerektiğini öğretmek iyi bir alışkanlıktır.
Yavru Kedi Neden Hırlar?
Avuç içi kadar bir yavrunun hırlaması hem şaşırtıcı hem sevimli görünebilir, ama onun için de ciddi bir iletişim biçimidir. Yavru kedi neden hırlar sorusunun en sık karşılaşılan yanıtları şunlardır:
- Yeni ortam korkusu: Annesinden ve kardeşlerinden yeni ayrılmış bir yavru için yabancı ev, kokular ve insanlar ürkütücüdür. İlk günlerde hırlaması ve saklanması olağandır.
- Mama başında hırlama: Kardeşleriyle yarışarak beslenmiş yavrular yemeklerini korur. Sakin bir köşede, rahatsız edilmeden yemesine izin vermek zamanla bu davranışı azaltır.
- Oyun: Yavrular avlanmayı oyunla öğrenir. Oyuncağını ağzında taşırken ya da kardeşiyle boğuşurken çıkardığı küçük hırlamalar bu provaların parçasıdır.
- Yetersiz sosyalleşme: İnsan eline alışmadan büyüyen sokak yavruları temasa karşı çekingen olur. Sabır, alçak ses tonu ve ödül mamasıyla güven yavaş yavaş kurulur.
- Sağlık sorunu: Sürekli hırlayan, yemeyen ya da hareketsiz kalan yavru mutlaka muayene edilmelidir.
Yavruya elinizle değil oyuncakla oyun oynamak, onu zorla kucaklamamak ve kendi isteğiyle yanınıza gelmesini beklemek en doğru yaklaşımdır. Safkan bir yavru almayı düşünüyorsanız, annesinden erken ayrılmamış ve iyi sosyalleşmiş olmasına dikkat edin; sakin mizacıyla bilinen ırklardan biri için Birman kedisi özellikleri yazımıza bakabilirsiniz.
Özetle kediler neden hırlar sorusunun yanıtı çoğu zaman korku, ağrı ya da kişisel alanı koruma isteğidir. Hırlayan kedi kötü huylu değildir; sınırını bildirmektedir. Bu uyarıya saygı gösterip nedenini anlamaya çalışmak, sağlık kuşkusu olduğunda da veteriner hekime danışmak, hem sizin hem de kedinizin huzuru için atılacak en doğru adımdır.
Görsel: Hisashi / Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.0)
