Beyaz peynir, Türk kahvaltısının vazgeçilmezidir; ancak nazlı bir üründür. Salamurasından çıkarılıp dolabın bir köşesinde unutulduğunda birkaç gün içinde kurur, sararır, ekşir ya da küflenir. Oysa birkaç basit alışkanlıkla peynirin tazeliğini haftalarca korumak mümkündür. Bu yazıda beyaz peynir saklama yöntemlerini, peynirin bozulmaması için ne yapılması gerektiğini ve “beyaz peynir buzluğa konur mu?” sorusunun yanıtını bulacaksınız.
Peynir Bozulmaması İçin Ne Yapmalı?
Beyaz peynir salamurada olgunlaşan bir peynirdir ve en rahat ettiği ortam yine tuzlu sudur. Peynirin bozulmaması için uygulanabilecek temel adımlar şunlardır:
- Salamurayı atmayın: Peyniri teneke ya da paketinden çıkardığınızda kendi suyuyla birlikte cam ya da gıdaya uygun kapaklı bir saklama kabına aktarın. Kalıplar suyun tamamen altında kalmalıdır.
- Su yetmiyorsa yenisini hazırlayın: Kaynatılıp soğutulmuş içme suyuna kaya tuzu ekleyerek salamura yapabilirsiniz. Tuz oranı çok düşük olursa peynir yumuşayıp dağılır, çok yüksek olursa sertleşip aşırı tuzlanır; peynirin kendi tuzluluğuna yakın bir denge kurmak gerekir.
- Soğuk zinciri bozmayın: Peynir buzdolabının kapağında değil, sıcaklığın daha sabit olduğu raflarda durmalıdır. Kahvaltıdan sonra saatlerce masada bekleyen peynir hızla bozulur.
- Temiz çatal kullanın: Kaptan peyniri elle ya da başka yiyeceklere değmiş çatalla almak, salamuraya mikrop taşır.
- Günlük porsiyon ayırın: Sofraya çıkaracağınız kadarını kesip ana kabı hemen dolaba kaldırın. Sofradan artan dilimleri salamuraya geri koymayın.
Peynir fazla tuzlu geldiyse, yiyeceğiniz dilimleri yemeden kısa süre önce ılık suda bekletebilirsiniz. Tüm kalıbı tatlı suya yatırmak ise ömrünü kısaltır.
Peynir Çeşitlerine Göre Nasıl Saklanmalı?
Her peynirin su oranı ve yapısı farklıdır; dolayısıyla saklama biçimi de değişir.
- Beyaz peynir ve benzeri salamura peynirler: Suyunun içinde, ağzı kapalı kapta buzdolabında.
- Kaşar ve yarı sert peynirler: Yağlı kâğıda ya da peynir kâğıdına sarılıp saklama kabına konmalıdır. Streç filme sıkıca sarılan kaşar nefes alamaz, terler ve yüzeyi kayganlaşır.
- Tulum ve eski kaşar gibi sert peynirler: Hava almayacak biçimde sarılarak dolabın alt raflarında tutulur; kestikçe kesim yüzeyi kapatılmalıdır.
- Lor ve çökelek gibi taze peynirler: En çabuk bozulan gruptur; hava geçirmez kapta saklanmalı ve birkaç gün içinde tüketilmelidir. Ayrıntı için lor peyniri yazımıza göz atabilirsiniz.
- Küflü ve aromalı peynirler: Kokuları diğer ürünlere geçmesin diye ayrı ve kapalı kaplarda bekletilir.
Farklı peynirleri aynı kaba koymak hem tatların birbirine karışmasına hem de küfün birinden diğerine geçmesine yol açar. Peynir kokuyu kolayca çektiğinden soğan, sarımsak gibi keskin kokulu yiyeceklerden uzak tutulmalıdır. Kahvaltılıkların tümü için benzer özen gerekir; siyah zeytin saklama yöntemleri de aynı mantığa dayanır.
Peynir Dondurulursa Ne Olur?
Beyaz peynir buzluğa konabilir, yani dondurmak güvenlik açısından sakınca yaratmaz; ancak dokuyu değiştirir. Donma sırasında peynirin içindeki su kristalleşir ve protein yapısını zedeler. Çözüldüğünde peynir daha ufalanan, kumlu bir hal alır ve kahvaltılık dilim olarak eski tadını vermez. Buna karşılık börek, poğaça, omlet ve menemen gibi pişirilerek hazırlanan tariflerde bu fark hissedilmez.
Dondurmak isterseniz peyniri salamuradan çıkarıp kurulayın, kullanımlık parçalara bölün ya da rendeleyin, havası alınmış buzdolabı poşetlerine koyun. Çözdürmeyi buzdolabında yapın ve çözülen peyniri tekrar dondurmayın. Kaşar gibi yarı sert peynirler dondurulmaya beyaz peynirden daha dayanıklıdır; rendelenmiş kaşar buzluktan çıkarılıp doğrudan yemeğe eklenebilir.
Peynirin Küflenmemesi İçin Ne Yapmalı?
Küf; nem, hava ve kirlenme bir araya geldiğinde ortaya çıkar. Önlemek için şu noktalara dikkat edin:
- Beyaz peynirin salamuranın dışında kalan kısmı olmamasına özen gösterin; yüzeye çıkan köşeler ilk küflenen yerlerdir.
- Saklama kabını her boşaldığında sıcak suyla yıkayıp iyice kurulayın.
- Salamura bulanıklaşır, kokusu değişir ya da yüzeyinde tabaka oluşursa suyu yenileyin.
- Peyniri ihtiyacınız kadar alın; büyük teneke yerine kısa sürede bitirebileceğiniz miktarı tercih edin.
- Buzdolabının iç yüzeylerini düzenli aralıklarla temizleyin; küf sporları dolapta dolaşır.
Peynir küflendiyse ne yapılmalı? Beyaz peynir, lor ve krem peynir gibi yumuşak ve nemli peynirlerde küf yalnızca göründüğü yerle sınırlı kalmaz, içeriye doğru yayılır. Bu nedenle küflenmiş yumuşak peynirin üstünü sıyırıp kalanını yemek önerilmez; ürün atılmalıdır. Sert peynirlerde küflü bölgenin geniş bir payla kesilip atılması yaygın bir uygulamadır, yine de şüphe duyduğunuz ürünü tüketmemek en güvenli yoldur. Ekşi koku, acı tat, sümüksü yüzey ve renk değişimi de bozulmanın işaretleridir.
Özetle beyaz peyniri uzun süre taze tutmanın yolu; onu salamurasından ayırmamak, soğukta ve kapalı kapta saklamak, temiz çalışmak ve tüketebileceğiniz kadar almaktan geçer. Bu küçük alışkanlıklar hem sofranızdaki lezzeti korur hem de gıda israfını azaltır.
Görsel: JJ Harrison (https://www.jjharrison.com.au/) / Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.5)
