Büyük sitelerin adres çubuğuna dikkat ettiyseniz, alan adının önünde “blog”, “destek”, “magaza” gibi eklerin yer aldığını görmüşsünüzdür. Bu ekler ayrı bir alan adı değil, mevcut alan adının altında açılmış bölümlerdir ve subdomain olarak adlandırılır. Ek bir ücret ödemeden sitenize yeni bölümler açmanızı sağlayan bu yapı, doğru kullanıldığında oldukça işlevseldir. Bu yazıda subdomain nedir, ne işe yarar ve nasıl açılır sorularını sırasıyla yanıtlıyoruz.
Subdomain Nedir?
Subdomain, Türkçesiyle alt alan adı, ana alan adınızın önüne bir ad ve nokta eklenerek oluşturulan adrestir. Örneğin alan adınız ornek.com ise blog.ornek.com bir subdomain’dir. Buradaki “com” üst düzey uzantı, “ornek” alan adı, “blog” ise alt alan adıdır. Çok bilinen “www” de teknik olarak bir subdomain’dir; yalnızca alışkanlık gereği sitenin ana adresi olarak kullanılır.
Subdomain açmak için yeni bir alan adı satın almanız gerekmez; alan adının sahibi olarak DNS kayıtlarınıza dilediğiniz kadar alt alan adı ekleyebilirsiniz. Her subdomain farklı bir klasöre, hatta farklı bir sunucuya yönlendirilebilir ve üzerinde ana siteden tamamen bağımsız bir yazılım çalışabilir.
Subdomain sık sık alt klasörle karıştırılır. ornek.com/blog bir alt klasördür ve ana sitenin parçasıdır; blog.ornek.com ise ayrı bir site gibi davranır. Bu fark, özellikle arama motoru optimizasyonu açısından önemlidir.
Subdomain Ne İşe Yarar?
Alt alan adları, bir sitenin farklı amaçlara hizmet eden bölümlerini birbirinden ayırmak için kullanılır. En yaygın kullanım alanları şunlardır:
- Blog ya da içerik bölümü: Ana site farklı bir altyapıda çalışıyorsa blog ayrı bir sistemle alt alan adında yayınlanabilir.
- Çevrim içi mağaza: Kurumsal tanıtım sitesinden bağımsız bir e-ticaret yazılımı kurmak için tercih edilir.
- Destek ve yardım merkezi: Bilgi bankası ya da destek talebi sistemi çoğunlukla ayrı bir alt alan adında barındırılır.
- Test ortamı: Canlı siteyi bozmadan güncelleme ve tasarım denemeleri yapmak için bir kopya site açılır. Bilgisayarınızda deneme yapmanın yolunu localhost nedir yazımızda anlatmıştık; test subdomain’i ise aynı işi sunucu üzerinde yapmanızı sağlar.
- Dil ve bölge sürümleri: Farklı dillerdeki siteler için dil koduyla başlayan alt alan adları kullanılabilir.
- Mobil sürüm, uygulama ya da müşteri paneli: Giriş yapılan uygulamalar ana siteden ayrılarak güvenlik ve yönetim kolaylığı sağlanır.
- Teknik servisler: E-posta, dosya paylaşımı ya da API gibi hizmetler kendi alt alan adlarından sunulur.
Subdomain ve SEO
Arama motorları alt alan adlarını tarayıp dizine ekler; ancak onları çoğu zaman ana siteden ayrı bir varlık gibi değerlendirir. Bu yüzden ana sitenizin konusuyla doğrudan ilgili içerikleri, örneğin blog yazılarınızı alt klasörde tutmak genellikle daha avantajlı kabul edilir. Farklı bir kitleye, farklı bir işleve ya da farklı bir yazılıma ihtiyaç duyan bölümler içinse subdomain mantıklı bir tercihtir. Her alt alan adını arama motorlarının web yöneticisi araçlarına ayrıca eklemeniz gerektiğini de unutmayın.
Subdomain Nasıl Açılır?
İşlem, hosting kontrol panelinizden birkaç dakikada yapılır. Panel türüne göre menü adları değişse de mantık aynıdır.
cPanel Üzerinden
- cPanel’e giriş yapın ve alan adları bölümünü açın.
- Yeni alan adı oluşturma seçeneğine tıklayın ve açmak istediğiniz adresi tam hâliyle yazın, örneğin blog.ornek.com. Eski cPanel sürümlerinde bunun yerine ayrı bir “alt alan adları” menüsü bulunur.
- Dosyaların duracağı klasörü yani belge kök dizinini belirleyin. Panel genellikle uygun bir klasör adı önerir.
- Kaydı onaylayın. Alt alan adı oluşturulur ve ilgili klasör açılır.
Plesk ve Diğer Paneller
Plesk’te web siteleri ve alan adları sayfasındaki alt alan adı ekle düğmesi aynı işi görür. Diğer panellerde de alan adı yönetimi başlığı altında benzer bir seçenek yer alır.
DNS Kaydıyla Açmak
Alan adınızın DNS yönetimi hosting firmanızdan farklı bir yerdeyse ya da alt alan adını başka bir sunucuya yönlendirmek istiyorsanız kaydı DNS panelinden elle eklersiniz. Alt alan adını bir IP adresine yönlendirmek için A kaydı, başka bir alan adına yönlendirmek için CNAME kaydı oluşturulur. DNS değişikliklerinin tüm dünyada geçerli olması bir süre alabilir; bu yüzden adres hemen açılmazsa biraz beklemek gerekir.
Açtıktan Sonra Yapılması Gerekenler
- Alt alan adı için SSL sertifikası tanımlayın. Çoğu panel ücretsiz sertifikayı otomatik kurar; kurmadıysa SSL bölümünden elle etkinleştirebilirsiniz.
- Kullanacağınız yazılımı, örneğin WordPress’i bu alt alan adının klasörüne kurun. Adımlar için WordPress site kurma rehberimize bakabilirsiniz.
- Test amaçlı açtığınız alt alan adlarını arama motorlarına kapatın ve mümkünse parola ile koruyun; aksi hâlde sitenizin kopyası dizine eklenebilir.
- Paketinizin izin verdiği alt alan adı sayısını kontrol edin; bazı paketlerde sınır bulunur.
Subdomain Finder Nedir?
Subdomain finder, bir alan adına bağlı alt alan adlarını listeleyen araçlara verilen addır. Bu araçlar herkese açık DNS kayıtlarından, sertifika şeffaflık kayıtlarından ve arama motoru dizinlerinden yararlanır. Site sahipleri ve güvenlik ekipleri bu araçları kendi alan adlarında unutulmuş, güncellenmeyen ya da yanlışlıkla açık bırakılmış alt alan adlarını bulmak için kullanır. Yıllar önce açılıp terk edilmiş bir test sitesi, ciddi bir güvenlik açığına dönüşebilir.
Bu araçları yalnızca sahibi olduğunuz ya da inceleme için açıkça yetkilendirildiğiniz alan adlarında kullanmanız gerekir. Başkalarına ait sistemlerde izinsiz zafiyet taraması yapmak hukuki sorumluluk doğurur. Kendi tarafınızda yapılacak en iyi iş, kullanılmayan alt alan adlarını ve bunlara ait DNS kayıtlarını düzenli olarak temizlemektir.
Toparlarsak subdomain, tek bir alan adıyla birden fazla bağımsız site ya da hizmet yürütmenin pratik ve ücretsiz yoludur. Blog gibi ana siteyle bütünleşik içeriklerde alt klasörü, ayrı yazılım ya da ayrı kitle gerektiren bölümlerde alt alan adını tercih etmek genel olarak sağlıklı bir yaklaşımdır. Açtığınız her alt alan adını SSL ile korumayı ve işi biteni kapatmayı alışkanlık hâline getirin.
Görsel: Helpameout / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)
