Kalın tüyleri ve bağımsız tavırları yüzünden kedilerin soğuktan etkilenmediği sıkça düşünülür. Oysa kaloriferin üzerine kıvrılan, güneş alan pencere önünü kimseye bırakmayan ya da yorganın altına süzülen bir kedi bize bunun tersini anlatır. Kediler sıcağı seven hayvanlardır ve evet, üşürler. Bu yazıda kedilerin soğuğa ne kadar dayanabildiğini, üşüdüklerini nasıl anlayacağınızı ve hem ev kedilerini hem de sokaktaki canları kış aylarında nasıl koruyabileceğinizi anlatıyoruz.
Kediler Üşür mü?
Kedilerin normal vücut sıcaklığı insanlarınkinden biraz yüksektir ve yaklaşık 38 ile 39 derece arasındadır. Evcil kedinin ataları sıcak ve kurak bölgelerde yaşadığı için kediler ısıyı korumaya değil, sıcağa dayanmaya daha yatkındır. Tüyler belirli bir yalıtım sağlar, ancak bu koruma sınırsız değildir. Islanan tüy yalıtım özelliğini büyük ölçüde yitirir, rüzgâr da ısı kaybını hızlandırır.
Soğuğa dayanıklılık kediden kediye değişir. Şu gruplar soğuktan daha çabuk etkilenir:
- Yavru kediler ve yaşlı kediler.
- Tüysüz ya da kısa, ince tüylü ırklar.
- Zayıf, hasta ya da yeni ameliyat olmuş kediler.
- Eklem rahatsızlığı olan kediler. Soğuk havalar eklem ağrılarını artırabilir.
- Hayatı boyunca evde yaşamış, kışlık alt tüyü gelişmemiş kediler.
Yoğun alt tüye sahip iri ırklar soğuğa daha iyi dayanır, yine de dondurucu havada korunaksız kalmaları onlar için de tehlikelidir.
Kedinizin Üşüdüğünü Nasıl Anlarsınız?
Kediler rahatsızlıklarını pek belli etmez, ama dikkatli bir göz şu işaretleri yakalayabilir:
- Sıkıca top gibi kıvrılma, patileri ve kuyruğu gövdenin altına toplama.
- Kalorifer, soba, elektronik cihaz gibi sıcak yüzeyleri arama ya da sürekli kucağa gelme.
- Kulak uçlarının, patilerin ve kuyruk ucunun dokununca soğuk gelmesi.
- Titreme ve tüyleri kabartma.
- Her zamankinden daha az hareket etme, daha çok uyuma.
Uzun süre soğuğa maruz kalan kedilerde vücut sıcaklığının tehlikeli düzeyde düşmesi anlamına gelen hipotermi gelişebilir. Şiddetli titreme, ardından titremenin kesilmesi, belirgin halsizlik, yavaşlayan solunum ve tepkisizlik acil durum işaretleridir. Kulak uçlarında, kuyrukta ve patilerde soluk ya da grimsi renk değişimi ise donmaya işaret edebilir. Böyle bir tabloda kediyi kuru bir battaniyeye sarıp vakit kaybetmeden veteriner hekime götürmek gerekir. Sıcak su torbasını doğrudan deriye değdirmek ya da saç kurutma makinesini yakından tutmak yanıklara neden olabilir.
Kedinizi Soğuktan Nasıl Koruyabilirsiniz?
Ev Kedileri İçin
- Sıcak bir uyku köşesi: Yatağı zeminden yüksekte, hava akımından uzak bir yere koyun. Kenarları yüksek, polar kaplı yataklar ve mağara tipi yuvalar ısıyı iyi tutar.
- Cereyanı kesin: Kapı altı ve pencere kenarından gelen soğuk hava, zemine yakın yaşayan kediler için sanıldığından daha rahatsız edicidir.
- Isıtıcılara dikkat: Sobalar, elektrikli ısıtıcılar ve şömineler yanık ve yangın riski taşır. Kedinin bunlara çok yaklaşmasını engelleyin, ısıtıcıları gözetimsiz açık bırakmayın.
- Beslenme ve su: Vücut ısısını korumak enerji gerektirir. Kedinizin kilosunu takip edin ve porsiyon değişikliği gerekip gerekmediğini veteriner hekiminize sorun. Su kabının her zaman dolu olması kışın da önemlidir.
- Tüy bakımı: Düğümlenmiş tüyler yalıtım sağlamaz. Düzenli tarama hem tüyün koruyuculuğunu artırır hem de tüy yumağı oluşumunu azaltır.
- Kıyafet konusu: Sağlıklı ve tüylü kedilerin çoğu kazağa ihtiyaç duymaz, üstelik birçok kedi kıyafetten rahatsız olur. Tüysüz ırklar ve çok yaşlı kedilerde ise hekime danışılarak rahat bir giysi kullanılabilir.
Yaşlı kedilerin soğuktan daha fazla etkilendiğini akılda tutmak gerekir. Kedinizin hangi yaşam evresinde olduğunu öğrenmek için kedi yaşı hesaplama yazımıza bakabilirsiniz.
Dışarı Çıkan Kediler İçin
Bahçeye ya da balkona çıkan kedilerin dondurucu havalarda, yağmurda ve karda içeride tutulması en güvenli seçenektir. Dışarıdan gelen kedinin tüylerini ve patilerini kuru bir havluyla silin. Yollara dökülen buz çözücü tuzlar patileri tahriş edebilir ve yalandığında mideyi bozabilir. Araç antifrizi ise kediler için çok küçük miktarlarda bile ölümcül olabilen bir zehirdir. Garajda ya da park yerinde sızıntı varsa hemen temizlenmelidir.
Sokak Kedileri İçin
Kış ayları sokakta yaşayan kediler için yılın en zor dönemidir. Küçük adımlarla onlara destek olabilirsiniz:
- Strafor ya da plastik bir kutudan basit bir kedi evi yapın. Giriş deliğini küçük tutun, kutuyu yerden biraz yükseltin ve rüzgâr almayan bir köşeye yerleştirin.
- Kutunun içine saman ya da strafor parçaları koyun. Battaniye ve havlu nemi çekip donabildiği için açık alanda iyi bir seçenek değildir.
- Kuru mama ve temiz su bırakın. Suyu donmaması için sık sık yenileyin.
- Soğuk günlerde arabanızı çalıştırmadan önce kaputa vurun ya da kornaya kısa bir süre basın. Kediler ısınmak için motor bölmesine ve tekerlek üstüne girer.
Kışın Sık Görülen Sağlık Sorunları
Soğuk aylarda kedilerde üst solunum yolu enfeksiyonları daha sık görülür. Hapşırma, burun ve göz akıntısı, iştahsızlık ve halsizlik fark ederseniz veteriner hekime başvurun. Kalorifer nedeniyle kuruyan ev havası deriyi kurutabilir, tüy dökülmesini artırabilir. Hareketin azalması kilo alımına yol açabileceğinden kış günlerinde oyun saatlerini aksatmamak gerekir. Kışın pire sorununun ortadan kalktığı düşüncesi de yaygın bir yanılgıdır, çünkü ısıtılan evler pireler için uygun bir ortam olmayı sürdürür.
Kısacası kediler üşür ve soğuktan korunmaya ihtiyaç duyar. Sıcak bir yatak, cereyansız bir köşe, yeterli beslenme ve biraz dikkat, kedinizin kışı rahat geçirmesi için yeterlidir. Kapınızın önündeki sokak kedileri için hazırlayacağınız küçük bir yuva ise onlar için büyük fark yaratır.
Görsel: COOLPIX P530 / Wikimedia Commons (CC0)
