İnternetten satışa başlayan her işletmenin karşısına çıkan ilk teknik sorulardan biri, müşteriden ödemeyi nasıl alacağıdır. Bir yanda bankaların doğrudan sunduğu sanal POS çözümleri, diğer yanda tek entegrasyonla birçok ödeme seçeneği vadeden ödeme kuruluşları bulunur. İkisi de aynı işi görür gibi dursa da başvuru sürecinden maliyete kadar pek çok noktada ayrışır. Bu yazıda banka ödeme sistemi ile ortak ödeme sistemi kavramlarını açıklıyor ve farklarını karşılaştırıyoruz.
Banka Ödeme Sistemleri Nedir?
Banka ödeme sistemi, bir bankanın işletmeye doğrudan tahsis ettiği sanal POS’tur. Fiziksel mağazadaki POS cihazının internetteki karşılığı olarak düşünülebilir. İşletme bankayla üye iş yeri sözleşmesi imzalar; banka da kartlı ödemeleri kabul edebilmesi için gerekli teknik bilgileri sağlar. Müşteri ödeme yaptığında tutar, anlaşılan valör süresi sonunda ve komisyon düşülerek işletmenin o bankadaki hesabına geçer.
Bu modelde her banka ayrı bir anlaşma demektir. Taksit seçeneği sunmak istediğiniz her kart programı için ilgili bankadan ayrı sanal POS almanız, her birini sitenize ayrı ayrı entegre etmeniz gerekir. Başvuru sırasında şirket evrakları, mali veriler ve sitenin mevzuata uygunluğu incelenir; yeni kurulmuş işletmelerde süreç uzayabilir veya teminat istenebilir.
Ortak Ödeme Sistemi Ne Demek?
Ortak ödeme sistemi, bir ödeme kuruluşunun birçok bankayla yaptığı anlaşmaları tek bir altyapı üzerinden işletmelere sunmasıdır. İşletme tek bir başvuru ve tek bir entegrasyonla farklı bankaların kartlarına taksit yapabilir, bazı sağlayıcılarda dijital cüzdan ve havale gibi alternatif yöntemleri de kabul edebilir. Bu kuruluşlar Türkiye’de ilgili mevzuat kapsamında lisansa tabidir; çalışmayı düşündüğünüz firmanın yetkili kuruluşlar listesinde yer alıp almadığını Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın resmî sitesinden kontrol etmek sağlıklı bir adımdır.
Başvuru genellikle çevrim içi yapılır ve bankalara göre daha hızlı sonuçlanır. Hazır e-ticaret altyapıları için eklentiler sunulduğundan teknik kurulum da kolaydır. Sistemin online satıştaki yerini ödeme sistemlerinin online pazardaki rolü yazımızda daha geniş anlattık.
Güvenli Ortak Ödeme Sayfası Nedir?
Güvenli ortak ödeme sayfası, müşterinin kart bilgilerini satıcının sitesinde değil, bankanın ya da ödeme kuruluşunun kendi sunucularında barındırılan bir sayfada girdiği yapıdır. Müşteri ödeme adımında bu sayfaya yönlendirilir ya da sayfa site içine gömülü biçimde açılır. Kart numarası satıcının sistemine hiç ulaşmaz.
Bunun iki önemli sonucu vardır. İlki, kart verisini saklama ve işleme sorumluluğunun büyük bölümü sağlayıcıya geçtiği için işletmenin güvenlik standartlarına uyum yükü hafifler. İkincisi, müşteri tanıdığı bir ödeme ekranı ve 3D Secure doğrulamasıyla karşılaştığında daha rahat alışveriş yapar. Sahte ödeme sayfalarına karşı dikkatli olmak gerektiğini de eklemek gerek; bu konuda oltalama saldırıları yazımıza bakabilirsiniz.
Arasındaki Farklar Neler?
- Başvuru ve onay: Banka sanal POS’unda her banka için ayrı başvuru, evrak ve değerlendirme süreci vardır. Ortak ödeme sisteminde tek başvuru yeterlidir ve süreç çoğunlukla daha kısadır.
- Entegrasyon: Bankalarda her POS ayrı entegre edilir. Ortak sistemde tek entegrasyonla tüm kart programları devreye girer.
- Taksit seçenekleri: Tek bankanın POS’u yalnızca o bankanın kartlarına taksit yapar. Ortak sistem birçok bankanın kartına taksit imkânı verir.
- Maliyet: Bankalarla doğrudan çalışmak, özellikle yüksek cirolu işletmelerde pazarlıkla daha düşük oranlara inebilir. Ortak sistemlerde oran genellikle bir miktar daha yüksektir; karşılığında operasyon yükü azalır. Oranlar sık değiştiği için güncel teklif almak gerekir. Genel çerçeveyi sanal POS komisyon oranları yazısında bulabilirsiniz.
- Paranın hesaba geçişi: Bankada tutar doğrudan o bankadaki hesabınıza yatar. Ortak sistemde önce ödeme kuruluşunda toplanır, belirlenen takvime göre hesabınıza aktarılır.
- Yönetim: Birden fazla banka POS’u kullanan işletme her biri için ayrı panel ve mutabakat takip eder. Ortak sistemde tüm işlemler tek panelden izlenir.
- Ek hizmetler: Ödeme kuruluşları link ile ödeme, pazaryeri çözümü, dolandırıcılık filtresi gibi ek araçlar sunabilir.
Hangisi Kimler için Uygun?
Yeni başlayan, cirosu henüz düşük ve teknik ekibi olmayan işletmeler için ortak ödeme sistemi pratik bir başlangıçtır. Ciro büyüdükçe en çok kullanılan birkaç bankadan doğrudan sanal POS alıp ortak sistemi yedek ve tamamlayıcı olarak tutmak yaygın bir yöntemdir. Karar verirken yalnızca komisyon oranına değil, valör süresine, iade ve itiraz süreçlerine, destek kalitesine de bakmak gerekir.
Kısacası banka ödeme sistemleri düşük maliyet ve doğrudan ilişki, ortak ödeme sistemleri ise hız ve kolaylık sunar. İşletmenizin büyüklüğüne ve teknik imkânlarına göre birini seçebilir ya da ikisini birlikte kullanabilirsiniz.
Görsel: Santeri Viinamäki / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
