Loading...
tr usd
USD
-0.01%
Amerikan Doları
38,57 TRY
tr euro
EURO
0.01%
Euro
43,67 TRY
tr eur-usd
EURO/USD
0.01%
Euro Amerikan Doları
1,13 TRY
tr btc
BTC
0%
Bitcoin
0,00 TRY
  1. Haberler
  2. Yemek & Gıda
  3. Peynir Altı Suyu Faydaları Nelerdir?

Peynir Altı Suyu Faydaları Nelerdir?

Peynir yapımında pıhtıdan ayrılan peynir altı suyu
Rebecca Siegel / Wikimedia Commons CC BY 2.0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Peynir yapılırken süt mayalanır, pıhtı toplanır ve geriye yeşilimsi sarı, hafif ekşimsi bir sıvı kalır. Eskiden çoğu zaman dökülen ya da hayvanlara verilen bu sıvı, yani peynir altı suyu, bugün gıda sanayisinin en değerli ham maddelerinden biri sayılıyor. Sporcuların kullandığı protein tozlarından bebek mamalarına kadar pek çok ürünün temelinde o var. Peki evde peynir ya da süzme yoğurt yaparken çıkan peynir suyu ne işe yarar, içilir mi, nasıl değerlendirilir?

Peynir altı suyu faydaları, içerdiği besin ögelerinden kaynaklanır. Sütteki proteinlerin bir bölümü pıhtıya geçmez, suda kalır; bunlar sindirimi kolay, amino asit bakımından zengin proteinlerdir ve kas dokusunun onarımına katkı sağlar. Bu sıvı ayrıca B grubu vitaminleri ile kalsiyum, potasyum ve fosfor gibi mineralleri taşır. Yağ oranı çok düşüktür, büyük kısmı sudan oluştuğu için ferahlatıcı bir içecek olarak da tüketilebilir. Bununla birlikte peynir altı suyunun hastalıkları iyileştirdiği ya da tek başına zayıflattığı yönündeki iddialar abartılıdır; o, dengeli beslenmeyi destekleyen bir besindir.

Peynir altı suyu faydaları ve zararları birlikte düşünülmelidir. İçeriğinde süt şekeri (laktoz) bulunduğu için laktoz intoleransı olanlarda şişkinlik, gaz ve ishale neden olabilir. Süt proteini alerjisi olanlar kesinlikle tüketmemelidir. Tuzlu peynirlerden çıkan su yüksek miktarda tuz içerebilir. Böbrek hastalığı bulunanlar ve protein kısıtlaması uygulananlar hekimine danışmadan düzenli tüketmemelidir. En önemli nokta ise güvenliktir: çiğ sütten elde edilmiş peynir suyu hastalık yapıcı mikroplar barındırabilir.

Peynir Altı Suyu Nasıl İçilir?

“Peynir altı suyu içilir mi?” sorusunun yanıtı evet; ancak birkaç koşulla. İçilecek su pastörize sütten elde edilmiş olmalı ya da tüketilmeden önce kaynatılmalıdır. Taze olmalı, buzdolabında ağzı kapalı cam şişede saklanmalı ve birkaç gün içinde bitirilmelidir. Kokusu ağırlaşmış, köpürmüş ya da tadı bozulmuş su içilmemelidir.

Tüketim biçimine gelince:

  • Sade: Soğutulmuş olarak içilebilir. Tadı hafif ekşi ve sütlüdür; ilk kez deneyenler küçük bir miktarla başlamalıdır.
  • Aromalı: Taze nane, limon dilimi ya da bir kaşık bal ile tatlandırılabilir.
  • Smoothie içinde: Muz, çilek gibi meyvelerle blenderdan geçirildiğinde su ya da süt yerine kullanılabilir.
  • Ayran tadında: Yoğurtla çırpılarak daha hafif bir ayran elde edilir.

Spor yapanlar antrenman sonrasında tercih edebilir; yine de ev yapımı peynir suyundaki protein miktarı, yoğunlaştırılmış protein tozlarına kıyasla oldukça düşüktür.

Peynir Altı Suyu Besin Değerleri Nelerdir?

Peynir altı suyunun çok büyük bölümü sudur. Geri kalan kuru maddenin en büyük payını laktoz oluşturur; onu proteinler, mineraller ve çok az miktarda yağ izler. İçeriğindeki başlıca proteinler beta-laktoglobulin ve alfa-laktalbumindir. Riboflavin yani B2 vitamini suya o kendine özgü yeşilimsi rengi verir.

Besin değerleri, suyun nasıl elde edildiğine göre farklılaşır. Peynir mayasıyla yapılan peynirlerden çıkan “tatlı” peynir suyu ile limon, sirke ya da yoğurt süzme yoluyla elde edilen “ekşi” peynir suyu aynı bileşimde değildir; ekşi olanda asitlik ve mineral miktarı daha yüksektir. Kullanılan sütün türü ve yağ oranı da sonucu etkiler. Bu yüzden kesin bir kalori ya da gram değeri vermek doğru olmaz. Enerji değerinin düşük olduğu, ancak şekersiz bir içecek olmadığı bilinmelidir.

Peynir Altı Suyu Nasıl Kullanılır?

Bu sıvıyı lavaboya dökmek yerine mutfakta ve evde pek çok şekilde değerlendirebilirsiniz:

  • Lor yapımı: En bilinen kullanım alanıdır. Su yeniden ısıtıldığında içindeki proteinler pıhtılaşır ve lor peyniri elde edilir.
  • Hamur işleri: Ekmek, poğaça, pide ve krep hamurlarında su ya da süt yerine kullanıldığında hamur daha yumuşak olur, kabuk güzel renk alır.
  • Çorba ve yemekler: Çorbalara, pilav ve bulgur suyuna, baklagil haşlama suyuna eklenebilir; yemeğe hafif ekşimsi bir derinlik katar.
  • Marinasyon: Hafif asidik yapısı eti ve tavuğu yumuşatmaya yardımcı olur.
  • Turşu ve fermantasyon: Canlı kültür içeren peynir suyu, bazı ev fermantasyonlarında başlatıcı olarak kullanılır.
  • Peynir saklama: Tuz eklenerek beyaz peynir için salamura hazırlanabilir; ayrıntılar beyaz peynir saklama yazımızda.
  • Bahçe: Sulandırılarak asidik toprak seven bitkilere verilebilir; tuzlu peynir suyu ise bitkilere zarar verir.

Cilt ve saç bakımında kullanımına dair öneriler de yaygındır, ancak bunların etkisi kişiden kişiye değişir ve hassas ciltlerde tahriş yapabilir.

Sonuç olarak peynir altı suyu, atık gibi görünse de protein, vitamin ve mineral içeren, mutfakta çok yönlü kullanılabilen bir yan üründür. Güvenilir sütten elde edilmiş, taze ve doğru saklanmış olması koşuluyla içilebilir; hamurdan çorbaya pek çok tarifte de iş görür. Laktoz hassasiyeti, alerji ya da kronik bir rahatsızlığınız varsa tüketmeden önce hekiminize danışmanız yerinde olur.

Görsel: Rebecca Siegel / Wikimedia Commons (CC BY 2.0)

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü
Peynir Altı Suyu Faydaları Nelerdir?
Yorum Yap

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

localsweek.com ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!